Kesici ve delici alet yaralanması; bıçak, çakı, hançer ve benzeri keskin ve/veya delici nesnelerin neden olduğu bir yaralanmadır.
Yaralanma mekanizmasına göre delici, kesici (kenarları belirgin olan) veya karma tip olarak sınıflandırılabilir. Başka bir sınıflandırma ise yaralanmanın derinliğine göre yapılır ve yüzeyel, derin veya penetran (bir vücut yapısını tamamen geçen) olarak tanımlanır.
En yaygın neden başka bir kişi tarafından gerçekleştirilen saldırıdır; ancak yaralanma kişinin kendisi tarafından da oluşturulmuş olabilir.
Belirtiler yaranın yerine ve derinliğine bağlıdır; ancak genel olarak tüm yaralanmalarda kanama ve şiddetli ağrı görülür. Kanama dışarıdan görülebilir olabileceği gibi iç kanama şeklinde ve daha az belirgin de olabilir. Yaralanma ciddi kanamaya neden olduğunda hipotansiyon, taşikardi, soğuk terleme, baş dönmesi gibi şok belirtileri ortaya çıkabilir. Ayrıca yara göğüs bölgesinde ise nefes darlığına, karın bölgesinde ise iç organların dışarı çıkmasına neden olabilir.
Tanı kliniktir ve yaralanma öyküsünün bilinmesi ile yaranın görülmesine dayanır. Kırmızı kan hücresi düzeylerini, trombosit sayısını ve pıhtılaşma faktörlerini değerlendirmek için kan testleri yapılmalıdır. İç kanama (örneğin karın içi kanama) ve/veya iç organ yaralanmasından şüphelenildiğinde röntgen, ultrason ve/veya bilgisayarlı tomografi gibi görüntüleme testleri gereklidir.
Tedavi, hemodinamik stabilizasyon ve ağrı kontrolünü içerir. Kanama, yara üzerine bası uygulanarak, dikiş atılarak ve bazı durumlarda hemostatik ajanlar kullanılarak mümkün olan en kısa sürede durdurulmalıdır. Organ yaralanması ve/veya iç kanama mevcutsa acil cerrahi müdahale gerekir. Ayrıca kan kaybını yerine koymak için kan transfüzyonu ve diğer kan ürünleri gerekli olabilir.
Bu durum yaşamı tehdit eden bir acil durumdur ve tıbbi yardım geciktirilmemelidir. Yaralı kişiye yardım etmeden önce saldırganın artık ne hasta ne de yardım eden kişi için tehdit oluşturmadığından emin olunmalıdır. Aksi takdirde yaralıya yardım etmeden önce polis çağrılmalıdır.
- Evaluation of stabbing assault injuries in a tertiary emergency department: a retrospective observational study. Nil Deniz Kartal Yeter, M. A. Karaca, Ahmet Sefa Yeter, Elif Öztürk İnce, B. Erbil. BMC Emergency Medicine. DOI 10.1186/s12873-024-01077-9.
- PENETRATING WOUNDS: PENETRATING ABDOMINAL TRAUMA AND PENETRATING EXTREMITY WOUNDS. David Patricio Rojas Márquez, José Luis Rea Moscoso, Cristian Ricardo Prado Sanchez, Pilar Alejandra Parreño Castillo, Christian David Tacuri Calle, John Carlos Chona Serrano, Ciboney Scarleth Gaibor Moyano, Bryam Esteban Coello García. EPRA International Journal of Multidisciplinary Research (IJMR). Feb 22, 2025. DOI: https://doi.org/10.36713/epra20251.
- Penetrating injuries in Germany – epidemiology, management and outcome an analysis based on the TraumaRegister DGU®. D Bieler1,2*, E Kollig1, L Hackenberg1, JH Rathjen1, R Lefering3, A Franke1 and the Committee on Emergency Medicine, Intensive Care and Trauma Management(Sektion NIS) of the German Trauma Society (DGU). Scandinavian Journal of Trauma. Resuscitation and Emergency Medicine. 2020. DOI 10.1186/s13049-021-00895-1.
